Porady prawne

Porady prawne: Orzekanie o (stopniu) niepełnosprawności

Autor elmarek 07-10-2011 - 16:04 (13415)

Picture 0 for Orzekanie o (stopniu) niepełnosprawności
Orzekanie o (stopniu) niepełnosprawności w celu uzyskania statusu osoby niepełnosprawnej reguluje ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.).

Osoba zainteresowana uzyskaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (lub opiekun prawny dziecka do lat 16, który ubiega się o orzeczenie o niepełnosprawności) składa wniosek o ustalenie (stopnia) niepełnosprawności do powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. W skład zespołu wchodzą specjaliści z różnych dziedzin, tj. lekarze, psycholodzy, doradcy zawodowi, pracownicy socjalni, pedagodzy i inni specjaliści uznani za niezbędnych do rozpatrzenia indywidualnej sprawy osoby zainteresowanej uzyskaniem orzeczenia.





INFORMACJE, KTÓRE POWINIEN ZAWIERAĆ WNIOSEK O WYDANIE ORZECZENIA:

      dane osobowe: imię i nazwisko wnioskodawcy, datę urodzenia, adres zamieszkania,
     cel uzyskania orzeczenia (np. uzyskanie świadczeń finansowych z pomocy społecznej, posiadania uprawnień do korzystania z ulg, karty parkingowej),
      uzasadnienie wniosku (czyli określenie sytuacji społecznej i zawodowej, informacje o tym, czy dana osoba ubiegała się wcześniej o ustalenie niepełnosprawności i czy pobiera świadczenia z ubezpieczenia społecznego).

Do wniosku dołączamy następujące dokumenty:

      Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza, (może to być lekarz pierwszego kontaktu), dokument ten jest ważny przez 1 miesiąc od daty wydania i w tym czasie należy złożyć wniosek,

      Kserokopie dokumentacji medycznej (historia choroby) umożliwiające ocenę stopnia niepełnosprawności.

Kompletne wnioski, wraz z dokumentacją choroby, składa się (lub wysyła listem poleconym) do powiatowej Komisji ds. orzekania o niepełnosprawności.



STOPNIE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

Niepełnosprawność podlega stopniowaniu w zależności od stanu naruszenia sprawności organizmu.
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ustala trzy stopnie niepełnosprawności:

1.      znaczny,
2.      umiarkowany,
3.      lekki.

Ad1 do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Ad2 do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.

Ad3 do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.

Właściwy do rozpatrzenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności przeprowadza postępowanie, w wyniku którego wydaje orzeczenie zaliczające osobę do jednego z wyżej określonych stopni niepełnosprawności lub w przypadku dziecka zalicza do osób niepełnosprawnych (bez nadawania stopnia).

Orzeczenie o (stopniu) niepełnosprawności jest dokumentem nadającym osobie status niepełnosprawności i stanowi podstawę do korzystania z ulg i przywilejów przysługujących osobom niepełnosprawnym na podstawie ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz innych ustaw i przepisów wykonawczych do tych ustaw, określających uprawnienia osób niepełnosprawnych.


ORGANIZACJA SYSTEMU ORZEKANIA

 W postępowaniu o zaliczenie do odpowiedniego stopnia niepełnosprawności obowiązuje dwuinstancyjność.

Pierwszą instancją jest powołany przez starostę powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności usytuowany przy powiatowym centrum pomocy rodzinie, o czym przesądza ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

 Drugą instancją (odwoławczą) w zakresie orzekania o stopniu niepełnosprawności jest Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie ul. Floriańska 10 powoływany przez wojewodę.

Wojewódzki zespół rozpatruje odwołania od orzeczeń o stopniu niepełnosprawności wydanych w pierwszej instancji. Osoba, która uzyskała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i jest niezadowolona z treści tego orzeczenia, składa odwołanie do wojewódzkiego zespołu orzekającego za pośrednictwem powiatowego zespołu, który orzeczenie wydał, w terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia.

 Decyzja wojewódzkiego zespołu o ustaleniu stopnia niepełnosprawności jest ostateczna.


  Osoba zainteresowana może wykorzystać drogę sądową i zaskarżyć orzeczenie wojewódzkiego zespołu do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Postępowanie sądowe w sprawach orzekania o stopniu niepełnosprawności jest wolne od opłat sądowych.


PROCEDURY W USTALENIU STOPNIA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI


Osoba zainteresowana uzyskaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (dla osób dorosłych) lub orzeczenia o niepełnosprawności (dla dzieci) składa wniosek do powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności przy powiatowym centrum pomocy rodzinie.

Właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Siedlcach ul Sienkiewicza 32


 Obowiązkiem zespołu orzekającego o stopniu niepełnosprawności jest rozpatrzenie wniosku osoby w terminie jednego miesiąca od dnia zgłoszenia, a w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań specjalistycznych w okresie dwóch miesięcy.

Obowiązkiem osoby składającej wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności jest aktywne uczestniczenie w postępowaniu zespołu orzekającego i dostarczenie posiadanych dokumentów, które pozwolą na określenie stopnia niepełnosprawności Osoba zainteresowana jest zawiadamiana przez zespół o terminie posiedzenia zespołu na co najmniej 14 dni przed posiedzeniem z pouczeniem o obowiązkowym stawiennictwie. Jeśli osoba zainteresowana nie może wziąć udziału w posiedzeniu zespołu ze względu na długotrwałą chorobę, poświadczoną zaświadczeniem lekarskim, uniemożliwiającą przybycie na posiedzenie, przewodniczący zespołu kieruje do miejsca zamieszkania lub pobytu osoby lekarza, który dokona oceny jej stanu zdrowia. W tym przypadku posiedzenie zespołu przebiega bez udziału osoby zainteresowanej. Dwukrotna, nie usprawiedliwiona nieobecność osoby zainteresowanej na posiedzeniu, mimo wezwań do uczestnictwa, powoduje, że przewodniczący zespołu zawiadamiają o odstąpieniu od rozpatrzenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności .

W wyniku przeprowadzonego postępowania powiatowy zespół orzekający wydaje orzeczenie o (stopniu) niepełnosprawności.

 Orzeczenie o (stopniu) niepełnosprawności jest prawnym dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność, spełniającym wymagania formalne, jakie stawia się osobom w celu korzystania z ulg i uprawnień stwarzanym tej zbiorowości w ramach polityki socjalnej państwa kierowanej do osób niepełnosprawnych.

Katalog uprawnień osób niepełnosprawnych posiadających orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zawiera ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

 Oto niektóre z tych uprawnień:

      czas pracy osoby zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo
      osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona w porze nocnej i godzinach nadliczbowych (nie dotyczy to osób zatrudnionych przy pilnowaniu),
      osoba niepełnosprawna ma prawo do 30 minutowej przerwy w pracy, wliczanej do czasu pracy, na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek,
 osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym,

Osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w celu:
      uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym raz w roku w wymiarze do 21 dni roboczych,

      wykonywania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego, jeśli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy

      osoba niepełnosprawna podejmująca działalność gospodarczą na własny rachunek może otrzymać pożyczkę ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rozpoczęcie działalności oraz dofinansowanie do 50% oprocentowania kredytu zaciągniętego na tę działalność

      osoba niepełnosprawna ma prawo do szkolenia finansowanego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w formach pozaszkolnych w celu nauki zawodu, przekwalifikowania lub podwyższenia kwalifikacji.

 Niezależnie od powyższego osoba niepełnosprawna może korzystać z wielu ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów, np.:

      ulg podatkowych,

      ulg komunikacyjnych

      ulg pocztowo-telekomunikacyjnych,

      świadczeń pomocy społecznej,
  
      dodatków pielęgnacyjnych, usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.

Ulgi i odliczenia

W zeznaniu za 2011 r. podatnik ponownie ma prawo skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Dotyczy ona odliczania od dochodu kwoty wydatkowanej na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.
Rodzaje odliczeń

Istnieją dwa rodzaje odliczeń:
      Limitowane kwotowo
      Nielimitowane (ile wydałeś – tyle odliczysz)

przy czym popularniejszą formą jest jedynie ograniczenie wartości ulgi kwotą poniesionych wydatków.

Wydatki ograniczone kwotowo co prawda nie mogą przekraczać pewnego limitu, niemniej ich poniesienia nie trzeba udowadniać. Zalicza się do nich wydatki na:
      opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2.280 zł;
      utrzymanie przez osoby niewidome I lub II grupy inwalidztwa, psa przewodnika - w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty w roku podatkowym 2.280 zł;
     wydatki na samochód - używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16 roku życia, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280 zł.

Ulga na leki

Specyficznie rozliczana jest ulga w związku z zakupem lekarstw, nie zalicza się więc ani do wydatków limitowanych, ani do nieograniczonych kwotą górnego limitu (choć do tej ostatniej znacznie jej bliżej). Odliczenie na leki dotyczy wyłącznie różnicy pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo).

Podstawą jest zalecenie (pisemne) lekarza (recepta) oraz faktura (lub inny dowód poniesienia wydatku). Rozliczenia dokonuje się następująco za każdy miesiąc:

Kwota wydatkowana - 100 zł = kwota odliczenia

Np. w miesiącu styczniu wydatki na leki wyniosły 300 zł

300zł – 100 zł = 200 zł – zatem odliczeniu od dochodu podlega kwota 200 zł.


Ulga rehabilitacyjna przysługuje na realizację dwóch celów:
   rehabilitację (sprzęt, leki),
   ułatwianie wykonywania czynności życiowych (sprzęt zarówno ortopedyczno - medyczny, jak i przystosowujący.

UWAGA
Prawidłowe określenie, czy dany wydatek spełnia powyższy cel jest elementem bardzo często kwestionowanym przez organy podatkowe. Zatem sprzęt musi zawsze spełniać poniżej wskazane warunki związane z przeznaczeniem.

Celami, które uprawniają do ulgi są wydatki na:
  adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;
   przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;
   zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do
    potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego;
    zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności

odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym;
 odpłatność za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-
 opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne;
 opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2.280 zł;
 utrzymanie przez osoby niewidome psa przewodnika, opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób
 niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa;
 opłacenie tłumacza języka migowego;
  kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25 roku życia;
   leki - w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo);
 odpłatny, konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:

      a)  osoby niepełnosprawnej - karetką transportu sanitarnego,
      b)  osoby niepełnosprawnej, zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 - również innymi środkami transportu niż wymienione w lit. a; używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16 roku życia, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280 zł; odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem

      a)  na turnusie rehabilitacyjnym,

      c)  na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży,.

Ilekroć jest mowa o osobach zaliczonych do:

I grupy inwalidztwa - należy przez to rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których orzeczono:
- całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo
II grupy inwalidztwa - należy przez to rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których orzeczono:
- całkowitą niezdolność do pracy albo
- umiarkowany stopień niepełnosprawności.
DOFINANSOWANIE TURNUSU REHABILITACYJNEGO Z FUNDUSZY PUBLICZNYCH PFRON
Turnus rehabilitacyjny jest podstawową formą wspomagania rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych i tylko tym osobom przysługuje. Warunkiem uczestnictwa w turnusie z dofinansowaniem jest posiadanie ważnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Dofinansowanie mogą otrzymać osoby dorosłe niepełnosprawne oraz dzieci niepełnosprawne (do ukończenia 16 lat).
Osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie, pod warunkiem, że została skierowana na turnus rehabilitacyjny na wniosek lekarza rodzinnego,
w roku, w którym się ubiega o dofinansowanie nie uzyskała ze środków Funduszu na ten cel,
weźmie udział w turnusie w ośrodku, który posiada wpis do rejestru organizatorów turnusu,
będzie uczestniczyła w zajęciach przewidzianych w programie turnusu,
nie będzie pełniła funkcji kadry na turnusie ani nie będzie opiekunem innego uczestnika tego turnusu,
złoży oświadczenie o wysokości dochodu obliczonego na 1 osobę we wspólnym gospodarstwie domowym.
Osobie niepełnosprawnej o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w wieku do 16 lat może być przyznane dofinansowanie pobytu na turnusie rehabilitacyjnym jej opiekuna pod warunkiem, że:
wniosek wypełniony przez lekarza będzie zawierał wyraźne wskazanie wraz z uzasadnieniem konieczności pobytu opiekuna,
opiekun:
nie będzie pełnił funkcji członka kadry na tym turnusie
nie jest osobą niepełnosprawną wymagającą opieki innej osoby,
ukończył 18 lat,
lub 16 lat i jest wspólnie zamieszkującym członkiem rodziny osoby niepełnosprawnej
Dofinansowanie uczestnictwa osoby niepełnosprawnej w turnusie rehabilitacyjnym może być wykorzystane jedynie przez osobę, której zostało przyznane.
W przypadku skrócenia uczestnictwa w turnusie z przyczyn innych niż losowe osoba niepełnosprawna ponosi koszty pobytu na tym turnusie, to samo dotyczy opiekuna osoby niepełnosprawnej.
JAK UZYSKAĆ DOFINANSOWANIE
Z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie należy pobrać druki:
„Wniosek o przyznanie dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacyjnego Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym”
„Wniosek lekarza o skierowanie na turnus rehabilitacyjny” tj wniosek do wypełnienia przez lekarza, (druki powyższe są również dostępne do pobrania w
Wypełnione druki, wraz z kopią orzeczenia o niepełnosprawności i dokumentem stwierdzającym dochody w rodzinie (zaświadczenie z zakładu pracy, decyzje o wysokości emerytury lub renty).
Osoba której przyznano dotację wybiera konkretny turnus i powiadamia o tym PCPR w ciągu 30dni od otrzymania decyzji, nie później niż 21 dni przed rozpoczęciem turnusu.
W wyborze turnusu pomoże pracownik PCPR, można również poszukać w internecie - www.turnusyrehabilitacyjne.pl
WYSOKOŚĆ DOTACJI:
27% przeciętnego wynagrodzenia (w roku 2010 – 849,42zł) dla osoby niepełnosprawnej ze znacznym stopniem niepełnosprawności, osoby niepełnosprawnej w wieku do 16 roku życia, oraz osoby niepełnosprawnej w wieku16-24 lat uczącej się i niepracujących bez względu na stopień niepełnosprawności.
25% przeciętnego wynagrodzenia (w roku 2010 – 786,50zł) dla osoby niepełnosprawnej z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.
23% przeciętnego wynagrodzenia (w roku 2010 – 723,58zł) dla osoby niepełnosprawnej z lekkim stopniem niepełnosprawności.
18% przeciętnego wynagrodzenia (w roku 2010 – 566,28) dla opiekuna osoby niepełnosprawnej.
Szczegółowych informacji na temat niepełnosprawności udzielą pracownicy Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie – biuro Sokołów Podlaski ul. Armii Krajowej 4
Źródło : Ustawa z dn.27 sierpnia1997r o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997 r Nr 123, poz. 776 z późniejszymi zmianami)


Opracowała Wanda Chmielewska